Prachtige opening nieuwe tentoonstellingen ‘Backbone’ en ‘Dingen die mij opvielen’ in Museum Rijswijk

Rond kwart voor drie arriveerde ik op mijn fiets bij Museum Rijswijk voor de feestelijke opening van twee nieuwe tentoonstellingen. In het Tollens Café was de borrel al mooi voorbereid: tafels vol hapjes, wijn en frisdrank, liefdevol verzorgd door de vaste vrijwilligers Rosa en Diana. Een warm welkom!

Via de hoofdingang stroomden de bezoekers binnen, waarna we richting de vergaderzaal gingen voor de lezingen. De ruimte zat tot de nok toe vol en er was geen stoel meer over. Directeur Emma van Proosdij opende de middag met een hartelijk welkom, speciaal voor de twee kunstenaars van de dag: Caren van Herwaarden en Erik Pape . Ze begon met een knipoog: “Kunst is voor de geest wat biefstuk is voor de maag.” Een vrije, ontastbare ervaring, maar minstens zo voedend.

Binnen een half uur, zo beloofde ze, konden we ons laten onderdompelen in het vakmanschap en de magie van beide kunstenaars. Ze bedankte de sponsors Gemeente Rijswijk, het Mondriaanfonds en Rotary Rijswijk en natuurlijk alle vrijwilligers die het museum zo’n warme plek maken.

Erik Pape – Dingen die mij opvielen
Vriend en galeriehouder Maurits trapte af met een inkijkje in het leven van Erik Pape. Erik groeide op in Rijswijk en liep als jongen al dagelijks langs het Tollenshuis, nu het museum. Zijn talent werd vroeg opgemerkt en hij kreeg les van vader en zoon Van Bloppoel, van wie het museum veel werk bezit. Op zijn zestiende begon hij aan de Koninklijke Academie in Den Haag.

Pape werkt al decennialang in zijn atelier in Delft en heeft een indrukwekkende lijst tentoonstellingen en collecties op zijn naam, onder meer in Schiedam, Delft, Rotterdam, Eindhoven en Den Haag. Zijn liefde voor Parijs loopt als een rode draad door zijn oeuvre. Jarenlang woonde hij elk jaar een maand in de stad om te werken. Sinds corona focust hij vooral op stillevens vanuit zijn atelier. Vaak botanisch, dichtbij, en teruggebracht tot de kern. In twee zalen zijn zowel zijn Parijse werken als zijn stillevens te zien.

Caren van Herwaarden – Backbone
Daarna sprak conservator Julia Geerlings met Caren van Herwaarden, gekozen tot publieksfavoriet van de Papier Biënnale 2024. De beloning: deze solotentoonstelling met bestaand en nieuw werk. In haar aquarellen, tekeningen, collages en sculpturen duikt Van Herwaarden in de lagen van de menselijke conditie: lichamelijkheid, vitaliteit, lijden. Paarden spelen vaak een hoofdrol ​en net zo menselijk benaderd als mensen zelf. De titel Backbone verwijst zowel naar Carens kinderlijke fascinatie voor “door de huid heen kijken” als naar het hebben van ruggengraat.

Backbone

Blikvanger van de tentoonstelling is een monumentaal paard van hout, karton en textiel. Rust het dier, of niet? De vorm is rauw én teder tegelijk. Caren vertelde dat ze het paard deze zomer in haar tuin bouwde en eigenlijk de hele ruimte ermee wilde vullen, zodat de bezoeker eromheen moet bewegen. Haar werk is fysiek, tactiel, alsof je het kunt aanraken voordat je het begrijpt. In Backbone komen thema’s voorbij als moederschap, vruchtbaarheid, seksualiteit, religie, dood, groepsdynamiek en het verlangen naar verbondenheid. Alles draait om empathie: het voelen van onze gedeelde menselijkheid.

Bezoek aan de tentoonstellingen
Na de lezingen mochten we zelf naar binnen. Het enorme paard in de benedenzaal maakte diepe indruk, een aanwezigheid die je bijna voelt ademen. Carens schilderijen en sculpturen stralen toewijding uit; je kijkt niet alleen naar wat je ziet, maar naar wie je ziet. Boven schitteren de werken van Erik Pape: bloemen en zelfs groene asperges op inktzwarte achtergronden, zo gedetailleerd dat ze bijna van het doek springen. Na afloop werd er in het Tollens Café gezellig nagepraat met een hapje en drankje. Ik zag en
hoorde dat iedereen had genoten

De tentoonstellingen — echt twee aanraders — zijn te zien tot 1 maart 2026 .

Redactie: Petra Mast