Column – Petra Mast – Opening Tollens Café Live

Ik had er al weken naar uitgekeken. Nu ik als vrijwilligster voor het gemeentemuseum werk, leefde ik helemaal toe naar de opening van het vernieuwde Tollens Café Live. De afgelopen maanden was er keihard gewerkt: drie extra zalen, nieuwe hoekjes vol verhalen en vooral… een sfeer die bijna vanzelf uit de muren leek te komen.

Samen met mijn vriendin Marianne stapte ik woensdag om half twee naar binnen. We zouden helpen met de laatste loodjes en warme chocolademelk schenken aan de gasten, een taak die wij met liefde op ons namen. Al snel bleek dat we niet de enigen waren die er zin in hadden. De vrijwilligers waren in een soort vrolijke rep-en-roer-modus: stoelen verschuiven, kaarsjes  en pepernoten neerzetten en nog even een kleedje recht leggen. Dat soort heilige hectiek die alleen ontstaat wanneer je samen iets moois wilt maken.

Een eerste kennismaking met Tollens Café Live

Voor de bezoekers was het een primeur: het allereerste Tollens Café Live. En wat een programma!

Hendrik Tollens (1780-1856),  onze nationale beroemdheid uit vervlogen tijden, kreeg vandaag alle eer. In het huidige museum, waar hij de laatste tien jaar van zijn leven woonde, klinken zijn woorden opnieuw door de zalen. Een prachtig idee.

De directeur Emma van Proosdij opende het café samen met Tollenskenner Ruud Poortier, die haar liefdevol “de bouwvrouwe van deze nieuwe tempel” noemde. Ruud woont direct achter het museum en ziet het huis van Tollens elke ochtend vanuit zijn slaapkamerraam. Misschien is dat wel waarom zijn liefde voor Tollens zo hartstochtelijk voelt, alsof hij elke dag even gedag zegt tegen de oude meester.

Hij las voor uit een bundel ongepubliceerde gedichten dat hij ooit in Amsterdam op de kop tikte. Een echte schatvondst. Het gedicht “Aangebouwd door duizend handen” bracht heel even de oude leeszaal van Rotterdam terug, die in de oorlog verloren ging. Met regels die nog altijd raken:

“Deze bouw zal langer duren
Duren in haar heilig puin…”

En even voelde het alsof Tollens zelf om het hoekje stond mee te luisteren.

Sinterklaasdichtservice met een knipoog

Dan was er nog Edwin Fagel, onze sinterklaasdichter. Zijn methode is briljant in zijn eenvoud: Voor wie is het? Wat is het cadeau? En vertel iets leuks.
In uiterste nood, dat bekende moment waarop rijm en inspiratie elkaar nog net niet gevonden hebben, gebruikt hij zijn telefoon voor advies. Ik zag meerdere mensen opgelucht glimlachen toen hij hen een persoonlijk gedicht overhandigde. Zelfs ik kreeg er één cadeau van een vriend. Die gaat natuurlijk in een lijstje. Sommige woorden wil je gewoon bewaren.

Cut-out Poetry: knippen, plakken en creëren

In de vierde zaal lonkte een lange tafel vol tijdschriften, papier en scharen. De eerste knip-kunstwerkjes hingen al aan de muur, vol verrassende combinaties van woorden die elkaar anders nooit ontmoet zouden hebben. De volgende keer neem ik zeker een paar vriendinnen mee om ook te knippen en te dichten. Het werkt namelijk echt aanstekelijk.

Warme chocolademelk en warme harten

En ja, er was warme chocolademelk met slagroom. Veel slagroom. En iets lekkers erbij, natuurlijk. Het hoorde allemaal bij de fijne, warme sfeer die als vanzelf ontstond. Een middag waarin alles klopte: de mensen, de woorden, de geschiedenis en het samenzijn.

Toen ik later de deur uit liep, dacht ik alleen maar:
Als dit de start is, dan staat Tollens Café Live een prachtige toekomst te wachten.
Ik hoop dat nog heel veel bezoekers hier net zo gaan genieten als wij vandaag deden.

Petra Mast