Rijswijkse Pandbrigade: strijd tegen misstanden in huisvesting én steun voor wie vastzit
Er is zelfs buitenlandse belangstelling voor de Pandbrigade
Toen Lara Oude Alink enkele jaren geleden samen met haar collega-raadsleden opriep om een Rijswijkse Pandbrigade op te richten, wist zij dat er werk aan de winkel was. “We verwachtten veel meldingen,” vertelt zij. “Maar dat het er zó veel zouden zijn… dat verbaast me nog steeds.”
De Pandbrigade, die inmiddels ruim vijfhonderd meldingen per jaar ontvangt, doet veel meer dan alleen handhaven. Oude Alink benadrukt dat vanaf het begin is ingezet op een dubbele missie: niet alleen controleren, maar ook kijken hoe bewoners geholpen kunnen worden. “Veel arbeidsmigranten die in overvolle of onveilige woningen terechtkomen, veroorzaken die situatie niet. Ze zijn slachtoffer van een economie die draait op lage lonen en flexibiliteit. Zij leveren het werk waar wij allemaal van profiteren, maar worden zelf uitgebuit.”
Het werk van de Pandbrigade legt deze problematiek pijnlijk bloot. Door misstanden zichtbaar te maken en malafide bureaus en verhuurders aan te pakken, wordt duidelijk hoe diep het probleem van huisvestingsuitbuiting wortelt. Het is precies die integrale aanpak die nu ook internationaal de aandacht trekt.
Internationale belangstelling voor Rijswijk
Wethouder Gijs van Malsen, verantwoordelijk voor onder meer volkshuisvesting en integratie, ontving recentelijk Valérie Pillet Carrard, rapporteur “sociale dumping en arbeidsuitbuiting” voor de Raad van Europa. Samen met Aista Ramanauskaite en senator Saskia Kluit bezocht zij Rijswijk om te zien hoe de gemeente huisvestingsmisstanden bestrijdt.
Van Malsen schetst de bredere context: in een land waar nog maar 56% van de werkenden een vast contract heeft, is Nederland Europees koploper flexwerk. “Veel van dat werk gebeurt in distributie, horeca en de land- en tuinbouw—vaak door arbeidsmigranten, vaak voor weinig geld. En daar gaat het mis.” Het leidt tot uitbuiting, overbewoning en overlast in wijken.
Tijdens het bezoek kregen de gasten een inkijkje in de werkwijze van de Pandbrigade: Op basis van meldingen gaan ze langs panden waar mogelijk iets mis is. Ze controleren op overbewoning, brandveiligheid, huurcontracten en achterstallig onderhoud en ze doen dat met hart voor de bewoners, die regelmatig met mooie beloftes naar Nederland zijn gehaald maar onder slechte omstandigheden belanden
Met de grote hoeveelheid meldingen is uitbreiding noodzakelijk. Goed nieuws: de gemeenteraad heeft ingestemd met een structurele investering van ruim €500.000 per jaar om de brigade te versterken.
Samen naar een eerlijker en leefbaarder Rijswijk
De inzet van de Pandbrigade maakt Rijswijk niet alleen leefbaarder, maar ook steeds onaantrekkelijker voor malafide verhuurders en uitzenders. Het is een aanpak die zowel oog heeft voor handhaving als voor menselijkheid—en die laat zien dat lokale actie een verschil kan maken in een bredere maatschappelijke strijd.
Oude Alink: “Door te handhaven én te helpen, maken we het systeem eerlijker.”
Van Malsen kijkt uit naar het rapport van de rapporteur van de Raad van Europa: “We dragen bij aan een economie die niet drijft op uitbuiting. Deze aanpak verdient navolging.”
