Duidingsbijeenkomst markeert start politieke fase na verkiezingen in Rijswijk

Met de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart achter de rug, is in Rijswijk een relatief nieuw fenomeen ingezet: de zogeheten duidingsbijeenkomst. Op initiatief van GroenLinks/PvdA en de griffie kwamen met instemming van meerdere partijen lijsttrekkers dinsdagavond 24 maart bijeen in de raadzaal om gezamenlijk stil te staan bij de verkiezingsuitslag en de betekenis daarvan voor de komende bestuursperiode.

De bijeenkomst had nadrukkelijk geen besluitvormend karakter. Er werd niet onderhandeld over coalities, maar gereflecteerd op de uitslag, de opkomst en de bestuurlijke verhoudingen.

Start formatieproces

Als grootste partij nam GroenLinks-PvdA het voortouw. Lijsttrekker Gijs van Malsen opende de avond en gaf een toelichting op het beoogde formatieproces. Zijn fractie start op korte termijn (donderdag en vrijdag) met verkennende gesprekken met alle partijen, waarna een voorstel volgt voor de aanstelling van een formateur en een mogelijke coalitierichting. Dat voorstel wordt vóór 30 maart verwacht en op 8 april besproken.

Van Malsen sprak van een “bijzondere en hectische periode” en benadrukte het belang van het elkaar in de ogen kijken na de campagne. Hij complimenteerde alle partijen met de wijze waarop campagne is gevoerd: “We botsten op de inhoud, maar speelden nooit op de man. Dat is een mooie basis.”

Duiding per fractie

Gijs van Malsen (GroenLinks-PvdA)
De grootste partij ziet de verkiezingsuitslag als een vertrekpunt om verschillen te overbruggen. Van Malsen benadrukte dat meerdere partijen ongeveer even groot zijn geworden, wat samenwerking noodzakelijk maakt. De toon is verbindend: de partij wil breed verkennen en lijkt geen partijen bij voorbaat uit te sluiten.

Marc Weterings (Rijswijks Belang)
Marc Weterings sprak van een “duidelijk signaal van de kiezer” en riep op die uitslag te respecteren. Zijn partij sluit niemand uit en pleit ervoor dat de drie grootste partijen als eerste met elkaar in gesprek gaan. De nadruk ligt op lokale thema’s zoals leefbaarheid, ondernemersklimaat en woningbouw. Rijswijks Belang toont zich bereid verantwoordelijkheid te nemen.

Larissa Bentvelzen (Beter voor Rijswijk)
Larissa Bentvelzen wees op de winst van lokale partijen en het feit dat deze samen een meerderheid van de zetels vertegenwoordigen. Ze pleitte voor voortzetting van een open bestuurscultuur en benadrukte dat samenwerking soms ook betekent dat partijen over hun eigen schaduw heen moeten stappen. De bal ligt volgens haar nu duidelijk bij GroenLinks-PvdA.

Sandra van de Waart (D66)
Sandra van de Waart sprak van een bijzondere verkiezing waarin haar partij groeide. Ze benadrukte het belang van vrijwilligers en de rol van de griffie. Tegelijkertijd noemde ze de lage opkomst een zorgpunt en een opdracht aan de politiek om beter te verbinden met inwoners. D66 ziet een goede verstandhouding en wederzijds respect als cruciaal, ook tussen coalitie en oppositie.

Danny van Dam (Wij. Rijswijk)
Danny van Dam erkende het verlies van zijn partij, maar positioneerde Wij. Rijswijk als “de grootste van de kleinsten”. Hij pleitte ervoor om alle coalitievarianten open te houden, maar gaf ook aan dat lokale partijen volgens hem een plek in het college zouden moeten krijgen. De partij wil bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen en wijst op grote opgaven rond bereikbaarheid, groen en leefbaarheid.

Werner van Damme (Rijswijkse VVD)
Werner van Damme feliciteerde de winnaars en bedankte vrijwilligers en stembureauleden. Hij wees op de lage opkomst (onder de 50%) en het belang om meer inwoners te betrekken. Volgens de VVD waren er in de campagne meer overeenkomsten dan verschillen, met als voorbeeld de gezamenlijke inzet op dossiers zoals de Prinses Beatrixlaan. De partij stelt zich constructief op richting een stabiele coalitie.

Helma van Schie (CDA)
Helma van Schie benadrukte het belang van transparantie en samenwerking. Ook zij uitte zorgen over de lage opkomst en riep op om de signalen van kiezers serieus te nemen. Het CDA ziet een brede meerderheid als wenselijk en wil verantwoordelijkheid nemen in het bestuur. Belangrijke thema’s zijn onder meer bereikbaarheid, betrouwbaarheid van bestuur en de ontwikkeling van de Plaspoelpolder.

Mohamed en Majjaoui (DENK / PGenR)
Mohamed el Majjaoui hield het kort en bescheiden. Met één zetel richt zijn fractie zich vooral op constructieve samenwerking en het vertegenwoordigen van haar achterban. De partij spreekt de intentie uit om met alle partijen samen te werken in het belang van Rijswijk.

Forum voor Democratie
Opvallend was de afwezigheid van Forum voor Democratie, een van de verkiezingswinnaars. De partij was niet vertegenwoordigd tijdens de duidingsbijeenkomst, waardoor een inhoudelijke reflectie van deze fractie ontbrak. Forum voor Democratie had zich afgemeld en had gezegd dat ze benieuwd zijn naar serieuze onderhandelingen, maar niet naar een duidingsbijeenkomst.

Lage opkomst en lokale winst
Een terugkerend thema in vrijwel alle bijdragen was de opkomst. Hoewel deze niet verder is gedaald, blijft zij laag en onder de 50 procent. Meerdere partijen zien dit als een duidelijke opdracht aan de politiek om inwoners beter te betrekken.

Daarnaast viel de sterke positie van lokale partijen op. Met een gezamenlijke meerderheid drukken zij een stevig stempel op de raad. Tegelijkertijd werd ook benoemd dat het onderscheid tussen lokale en landelijke partijen in de praktijk minder scherp is dan vaak wordt gedacht.