De geschiedenis van Eetcafé De Halve Maan in Rijswijk

De 50-jarige geschiedenis van De Halve Maan is nauw verbonden met de ontwikkeling van modern Rijswijk, de Plaspoelpolder en de familie Ballemaker. Wat begon als een traditioneel buurtcafé aan de Lange Kleiweg groeide in vijftig jaar uit tot één van de bekendste horecazaken van de regio Haaglanden. Het café ontwikkelde zich van klassiek bruincafé tot eigentijds eetcafé, maar behield altijd het karakter van een ontmoetingsplek voor Rijswijkers.

De Halve Maan kwam in juni 1976 in handen van de familie Ballemaker. Het oorspronkelijke café stond aan de Lange Kleiweg 1, op de hoek van de toenmalige Kleiweg en Lange Kleiweg in Rijswijk. De familie nam het bedrijf over van de familie Jansen. In die periode was de omgeving nog sterk gericht op bedrijvigheid, transport en arbeiders uit de omliggende industriegebieden.

Het café functioneerde destijds als typisch volkscafé. Buurtbewoners kwamen er kaarten, biljarten, voetbal kijken en later ook darten. In de jaren zeventig en tachtig vervulde De Halve Maan dezelfde sociale rol die veel buurtcafés toen hadden: een verlengstuk van de huiskamer. Vooral werknemers uit de Plaspoelpolder en omliggende bedrijven kwamen er na werktijd bijeen. Volgens latere beschrijvingen werd het café bezocht door “biljarters, darters, voetballiefhebbers en stamgasten uit de omgeving.”

De familie Ballemaker
De naam De Halve Maan is onlosmakelijk verbonden met de familie Ballemaker, die in Rijswijk en Den Haag bekend werd door horeca- en leisureactiviteiten. Harry Ballemaker beschreef later in zijn biografie Het begon in Laakkwartier hoe de familie het café eigenlijk al eerder had willen kopen. Uiteindelijk lukte dat in 1976 alsnog.

Binnen de familie speelde vooral de volgende generatie een belangrijke rol bij de verdere ontwikkeling van de zaak. Marco Ballemaker vertelde in jubileuminterviews hoe hij als zestienjarige begon als afwasser in de keuken, later in de bediening werkte en ook dj-avonden organiseerde. Daardoor kreeg De Halve Maan in de jaren tachtig en negentig steeds meer een functie als uitgaansplek voor jongeren uit Rijswijk en omgeving.

Van bruincafé naar eetcafé
In de loop van de jaren veranderde niet alleen Rijswijk, maar ook de horeca. Traditionele buurtcafés kregen het moeilijker en veel zaken verdwenen. De Halve Maan wist zich juist aan te passen. Het café ontwikkelde zich geleidelijk tot een eetcafé met een bredere doelgroep. De nadruk kwam steeds meer te liggen op dineren, groepsarrangementen, borrels en evenementen.

Toch bleef de herkenbare sfeer bestaan. Veel oudere bezoekers bleven het café zien als een klassieke ontmoetingsplek, terwijl jongere generaties het leerden kennen via feestavonden, darts, voetbalwedstrijden en latere pubquizzen. Daardoor ontstond een zeldzame combinatie van traditie en vernieuwing.

De verhuizing naar Kessler Park
Een belangrijk keerpunt kwam toen infrastructurele veranderingen in Rijswijk het oude pand aan de Lange Kleiweg troffen. Door de aanleg van tramlijn 17 en de herontwikkeling van de omgeving verdween het oorspronkelijke gebouw uiteindelijk uit het straatbeeld.

Sinds 2006 is De Halve Maan gevestigd in het Sir Winston Leisure Center aan het Kessler Park in de Plaspoelpolder. Die verhuizing betekende een nieuwe fase. De locatie werd groter, moderner en beter bereikbaar voor bezoekers uit de hele regio Haaglanden. Tegelijkertijd bleef de zaak sterk verbonden met het oude Rijswijkse cafégevoel.

De huidige locatie bevindt zich midden in een gebied dat de afgelopen jaren sterk veranderde. Kessler Park ontwikkelt zich van traditioneel kantorengebied naar een gemengd woon-, werk- en verblijfsgebied met duizenden nieuwe woningen en campusachtige voorzieningen.

Sociale functie in Rijswijk
De Halve Maan groeide uit tot veel meer dan alleen een horecazaak. Het werd een plek waar sporters, ondernemers, ambtenaren, buurtbewoners en verenigingen samenkwamen. Vooral de combinatie van restaurant, café en evenementenlocatie maakte de zaak populair.

Door de jaren heen organiseerde De Halve Maan dartstoernooien; voetbalavonden, pubquizzen, thema-avonden, bedrijfsborrels,
feestavonden en groepsdiners. Daardoor kreeg het café een vaste plaats in het sociale leven van Rijswijk. Voor veel inwoners hoort een bezoek aan De Halve Maan bij sport, werk of uitgaan in de stad.

Het vijftigjarig jubileum

In 2026 viert De Halve Maan het vijftigjarig bestaan. Rond dat jubileumfeest op vrijdag 29 mei verschijnen verschillende terugblikken op de geschiedenis van het bedrijf. Daarbij wordt benadrukt dat De Halve Maan inmiddels behoort tot de langst bestaande horecabedrijven van Rijswijk. De jubileumviering bestaat uit speciale acties, evenementen en herinneringen aan de beginperiode aan de Lange Kleiweg. Via sociale media blikt de zaak terug op “een halve eeuw aan passie, traditie en gastvrijheid.”

Een begrip in Rijswijk
Wat De Halve Maan bijzonder maakt, is dat het café verschillende tijdperken van Rijswijk heeft meegemaakt: het oude arbeiders- en bedrijvengebied rond de Lange Kleiweg, de opkomst van de Plaspoelpolder, de groei van leisure en horeca rond het Sir Winston-complex; en de huidige transformatie van Kessler Park naar woongebied.

Daardoor is De Halve Maan voor veel inwoners meer dan een restaurant of café. Het is een herkenbaar stukje lokaal geheugen geworden — een plek waar generaties Rijswijkers elkaar hebben ontmoet.