Column: What’s in a name

Ik ben onlangs binnen Rijswijk verhuisd naar de Schildersbuurt, de Jan Tooroplaan. Een van de wandelaars met wie ik ’s avonds altijd de honden uitlaat grapte: ‘je bent toch wel eerst naar het Rijks geweest om werk van Toorop te bekijken, anders word je niet toegelaten tot de buurt.’

Ik moet eerlijk bekennen, na de Nachtwacht van Rembrandt, de zonnebloemen van Van Gogh, het melkmeisje van Vermeer en de strakke lijnen van Mondriaan houdt het met mijn kunstkennis gauw op. Laat staan dat ik wist dat Jan Toorop een van Nederlands belangrijkste beeldend kunstenaars van zijn tijd was. Voordat u mij een cultuurbarbaar noemt of het een gebrek aan mijn opvoeding vindt, het ligt er natuurlijk maar aan waar je interesses liggen en het hart van vol raakt. Ik kan u weer ontelbare verhalen vertellen over de meest obscure historische personen waar u en velen met u nog nooit van gehoord hebben. Daar ligt mijn niche.

De opmerking zette me wel aan het denken. In het huidige canceltijdperk is het niet makkelijk om straten te vernoemen. Ook de Nootmuskaatstraat in Amsterdam kwam er niet door. Mij doet de specerij slechts denken aan de sperzieboontjes van mijn oma, maar anderen zagen een connectie met de VOC en dus verdween de nootmuskaat in de prullenbak. Dus wanneer iemand door de strenge ballotagecommissie komt en de eer krijgt om een straat of laan naar hem of haar vernoemd te krijgen, zou die persoon dan niet in de algemene kennis verankerd moeten zijn? Ik mag toch hopen dat de bewoners aan de Sir Winston Churchilllaan of de Prinses Beatrixlaan een flauw benul hebben, maar kunnen de mensen aan het Bous de Jongpark hetzelfde zeggen? Schiet ons collectief geheugen dan tekort, zijn de heldendaden niet groot genoeg of hebben we het te druk in het hier en nu om het verleden te laten boeien?

Mijn kennis was in ieder geval niet toereikend beken ik met het schaamrood op de wangen. Mocht u zich nu afvragen naar wie of waarnaar uw straat, steeg of pad genoemd is waaraan uw stulpje staat, kunt u het natuurlijk googelen. Veel leuker, zoek het op in het boek ‘De straatnamen van Rijswijk (ZH)’ van Joop Josee en je algemene kennis krijgt gelijk een boost. Je weet nooit wie je er op feestjes en partijen mee versteld doet staan. Ik heb inmiddels ook de Bomengids erbij gepakt, want ik verhuisde vanaf de Lindelaan in Rijswijk en hoe ziet die boom er nou toch uit?

Janine Brandsen

Janine Brandsen is docent geschiedenis en woont in Rijswijk. Zij werd in 2019 genomineerd voor Geschiedenisleraar van het jaar en is de auteur van de historische roman ‘Val uit de tijd’.

Deze artikelen heeft u misschien gemist