Tussen HAVO en VWO: Rijswijks Lyceum pioniert met uniek tweefasentraject

Het Rijswijks Lyceum heeft dit schooljaar voor het eerst een vernieuwend tweefasentraject aangeboden aan een leerling uit 5VWO. Het doel is om gemotiveerde VWO-leerlingen de kans te geven om binnen één jaar een HAVO-diploma te behalen, en vervolgens alsnog door te stromen naar 6VWO.

Youssra Tahboune (17) was de eerste die het avontuur aanging – en slaagde glansrijk. “Het was stressvol, maar uiteindelijk echt de moeite waard.”

Nieuwe route voor doorzetters
Docent geschiedenis en trajectbegeleider Ludo van Dieren begeleidde Youssra bij deze primeur. “We zagen dat sommige leerlingen in 5VWO minder gemotiveerd het examenjaar ingingen,” vertelt hij. “Door hen de kans te geven om eerst het HAVO-diploma te halen, ontstaat een tussenniveau. Je creëert een vangnet én een extra opstap.”

De route is bedoeld voor leerlingen met een cultuur- of economieprofiel samen met een maatschappelijk profiel, en is bedoeld voor wie de motivatie heeft om in korte tijd veel te presteren. Youssra werd intensief begeleid en volgde naast het reguliere 5VWO-programma -niveau, met aangepaste lesstof en extra toetsen.

“Vooral bij vakken als geschiedenis en economie liep de stof wat maar met een zogenoemd schaduw-PTA zijn we trots dat we de toetsprogramma’s van HAVO en VWO zoveel mogelijk in elkaar “vouwen” waardoor de leerling minder belasting ervaart”, aldus Van Dieren. “Dat vroeg maatwerk van de docenten. Gelukkig zijn onze klassen klein en is persoonlijke begeleiding goed mogelijk.”

Youssra laat trots haar diploma zien na de uitreiking

Piekmomenten
Voor Youssra betekende het traject een schooljaar vol piekmomenten. “Ik moest eerst de HAVO-examens doen en anderhalve week later begon het VWO-programma met schoolexamens,” vertelt ze. “Ik hoefde na mijn HAVO-examen maar twee vwo-tentamens te maken. Ik vond het vooral lastig om de knop om te zetten na de ontlading van het centraal examen havo. Maar de van dat diploma gaf me motivatie.”
Ze volgde vakken als wiskunde en geschiedenis op VWO-niveau, maar herkende de stof soms later ook weer in het HAVO-examen. “Dat hielp, want je herhaalt veel. Maar het vraagt wel doorzettingsvermogen. Alles kwam tegelijk op me af – gelukkig kon ik dat aan.”

Unieke aanpak
Het idee voor het traject ontstond drie jaar geleden bij rector Maarten Passet, die zich liet inspireren door andere scholen zoals het OSB in de Bijlmer. Samen met Anouk de Wit (de huidige teamleider havo/vwo-red.) werkten ze het idee uit. Toch is de aanpak van Rijswijks Lyceum uniek in zijn soort. “We hebben gekeken naar wat elders werkte, maar hebben daar onze eigen variant op gemaakt,” zegt Van Dieren. “Het is een niche binnen het onderwijs, complex qua organisatie, maar waardevol voor gemotiveerde leerlingen.”

Het traject kreeg toestemming van de Dienst Uitvoering Examens (DUO), en voldoet aan de richtlijnen voor flexibilisering van schoolroutes. De HAVO-resultaten bij het eindexamen tellen deels mee in het VWO-programma.

Zelfstandig, planmatig en kritisch
Van Dieren is ook Youssra’s mentor. “Ze was een ideale leerling om hiermee te starten: zelfstandig, planmatig en kritisch. Ze hield mij scherp in het proces – en dat was nodig, want als school moesten wij dit jaar ook nog veel leren.” Voor volgend jaar hoopt het lyceum twee tot drie nieuwe deelnemers te verwelkomen. “We willen dat leerlingen echt goed nadenken of dit bij ze past. Twijfelaars kunnen in het begin van het schooljaar nog terug naar het reguliere 5VWO.”

Youssra weet nog niet precies welke richting ze op wil. “Misschien eerst HBO International Business en daarna Pedagogische Wetenschappen aan de universiteit,” zegt ze. “Maar ik ben iemand die snel van gedachten verandert. Eerst dit traject afronden, daarna zie ik verder.”

Onlangs kreeg ze het HAVO-diploma uitgereikt. De zaal barstte los in applaus. “Het was een bijzonder moment,” blikt ze terug. “Ik heb hard gewerkt, maar ik heb het gehaald. Nu weet ik wat me volgend jaar te wachten staat. En ik ben er klaar voor.”