“Mama, vertel me waarom het oorlog is”

Tobias Grond staat op plek 48 op de kandidatenlijst van D66 Rijswijk bij de gemeenteraadsverkiezingen, is fractielid van D66 in de Provinciale Staten van Zuid-Holland en vrijwilliger bij Hope4Ukraine.

“Het Oekraïense meisje met de paardenstaart. Zij viel me op, haar hele houding straalde passie en vuur uit. Ze zal een jaar of acht zijn geweest. Precies vier jaar na de grootschalige inval van Rusland in Oekraïne stond zij op het podium met de rest van een kinderkoor, zingend over oorlog en vrede.

Afgelopen week was ik in Oekraïne. Met een vrijwilligersorganisatie om huizen te bouwen en herstellen voor kwetsbare mensen wiens huis door Russisch oorlogsgeweld is verwoest.

In Moshchun (dorpje op 15 km van Kiev) is de oorlog dichtbij. Ruïnes staan nog verspreid door het dorp. Huizen die slechts de littekens van de Russische bommen en granaten met zich meedragen, hebben geluk. Nog altijd worden er drones en raketten op dit gebied afgevuurd.

Ik ben nog nooit zo hartelijk ontvangen als hier. Knuffels, een hele tafel vol met eten en vooral de oprechte verbazing over waarom ik naar Oekraïne ben gekomen om hen te helpen.

Terwijl ik een nieuwe gipsplaat tegen de muur plakte in het huis waar de kogelgaten nog zichtbaar waren in de gevel, dacht ik: dit is waarom ik hier ben. Ik kan deze oorlog niet stoppen, maar ik kan wél iets betekenen voor de mensen die er middenin leven. Voor mij stopt betrokkenheid niet bij de Nederlandse grens.

En betrokkenheid begint met proberen je te verplaatsen in de ander. In dat meisje op het podium bijvoorbeeld. Zij herinnert zich geen leven in vredestijd. Wat doet de spanning van de oorlog met dat kleine lijfje? Ik vraag me af wat zij hiervan haar hele leven met zich mee zal dragen.

En haar ouders? Is haar vader thuis, vecht hij aan het front, leeft hij nog? Wat vertelt haar moeder haar over liefde en haat, oorlog en vrede? Ik kom er niet uit.

En plots beeld ik me in dat mijn oma op het podium staat. Als jong meisje tijdens de Tweede Wereldoorlog. Wat zij heeft meegemaakt en wat het meisje met de paardenstaart nog te wachten staat.

Deze oorlog komt dichterbij dan ik me vooraf realiseerde. We kunnen het ons niet veroorloven om stil toe te kijken. Hun oorlog is onze oorlog. Hun waarden zijn onze waarden. Hun vrijheid is onze vrijheid.

En wat het meisje op het podium zong? Een lied met de titel: “mama, vertel me waarom het oorlog is”. Een vraag die blijft hangen, ook als het applaus verstomt.”