Live: Rijswijkse sterrenliefhebbers beleven totale zonsverduistering in Spanje

Voor Ted Pennings van de Sterrenwacht Tijswijk werd de zonsverduistering van 12 augustus 2026 een ervaring om niet snel te vergeten. Vanuit een waarneemlocatie nabij Léon in Spanje zag hij samen met een groot internationaal gezelschap de maan voor de zon schuiven. Een geplande locatie op een berg bij Oviedo bleek niet haalbaar, maar dat mocht de pret niet drukken. Integendeel: ook bij Léon was de hemel glashelder.

“Tien minuten na het begin van de eclips is de foto van ons drie gemaakt,” meldde Ted vanaf de waarneemplek. De omstandigheden waren uitstekend. “Hier ook echt een prachtig heldere hemel.” De eerste waarnemingen werden gedaan met een verrekijker voorzien van een speciaal zonnefilter.

Maar het echte spektakel moest nog komen. Toen de maan de zon volledig bedekte, brak het moment aan waar de waarnemers voor waren gekomen. “De totaliteit was hier supermooi te zien!” liet Ted weten.

Een van de opvallendste beelden wist hij zelfs met een smartphone vast te leggen. “Deze foto is uit de hand met een smartphone genomen.” Geen ingewikkelde telescoopopstelling dus, maar gewoon een telefoon in de hand — midden in een van de meest bijzondere astronomische momenten die je kunt meemaken. De locatie bij Léon bleek bovendien bijzonder goed gekozen. “Groot aantal waarnemers hier. Een plek met een perfect zicht op de westelijke horizon.”

Een internationaal publiek
De eclips bracht niet alleen astronomen en sterrenliefhebbers samen, maar ook een opvallend internationaal publiek. Volgens Ted was ongeveer 85 procent van de aanwezigen Spaans. De overige bezoekers kwamen onder meer uit Frankrijk, België, Duitsland, Portugal en Nederland.

Een mooie illustratie van hoe een zonsverduistering mensen uit verschillende landen bij elkaar brengt. Iedereen kwam voor hetzelfde moment: enkele minuten waarin daglicht plaatsmaakt voor een bijna buitenaardse schemering.

Foto van Ted Pennings door een filter heen

De totale zonsverduistering nabij het Spaanse Oviedo

En tijdens die totaliteit gebeurde er aan de hemel nog meer. Venus verschijnt en de maanschaduw raast over het landschap. “Planeten (Venus) werden zichtbaar tijdens de totaliteit.” De plotselinge duisternis maakte het mogelijk hemellichamen te zien die normaal gesproken door het felle zonlicht worden overstemd. Maar misschien nog indrukwekkender was wat zich op de grond afspeelde. “Ook zagen we mooi de maanschaduw aan komen vliegen (2500 km/h) over het landschap.”

Het is precies dat soort verschijnsel dat een zonsverduistering veel meer maakt dan alleen een donkere zon. De beweging van de schaduw over het landschap geeft de ervaring een bijna tastbare dimensie: de maan beweegt voor de zon langs en haar schaduw trekt razendsnel over de aarde.

Voor wie het eenmaal heeft meegemaakt, kan dat verslavend werken. Dat bleek ook bij de groep van Ted. “Marvin is nu ‘hooked’ 😉 en wil ook de volgende eclips zien.” En daarmee was de astronomische dag nog niet voorbij. Nadat de grote massa bezoekers zou zijn vertrokken, had het drietal alweer een volgend doel. “Als het publiek weggetrokken is, doen wij drieën een poging om de Perseïden-meteorenzwerm vanaf deze plek te zien.”

De NOS zond livebeelden uit precies op de plek waar Ted en zijn maten stonden

Van een totale zonsverduistering naar vallende sterren: voor de sterrenwachters in Spanje lijkt het dus een lange nacht van hemelse spektakels te worden.

Telescoopbeelden
De smartphonefoto van Ted is slechts een eerste indruk. Andere sterrenwachters in Spanje hebben de eclips met zwaarder materieel vastgelegd. “Andere sterrenwachters in Spanje komen nog wel over de brug met hun telescoopopnamen. Ik zal er een paar doorsturen.”

De mooiste telescoopbeelden van de eclips moeten dus nog volgen. Maar één ding staat na de berichten uit Léon al vast: de omstandigheden waren er uitzonderlijk goed, de totaliteit maakte diepe indruk en de combinatie van een heldere hemel, Venus, de vliegende maanschaduw en een internationaal publiek leverde een onvergetelijke eclips op.

Tekst: Ronald Mooiman
Foto: Ted Pennings en NOS