Keti Koti: herinneren om te verbinden, door Petra Mast
Sommige bijeenkomsten blijven nog lang in je gedachten hangen. Niet omdat ze groots of uitbundig zijn, maar omdat ze je raken. Omdat ze je uitnodigen om stil te staan bij verhalen die verteld moeten blijven worden. Zo’n avond beleefde ik op 2 juli tijdens de derde Keti Koti-bijeenkomst in het Huis van de Stad in Rijswijk.
Keti Koti betekent letterlijk “gebroken ketenen” en markeert jaarlijks de afschaffing van de slavernij in de voormalige Nederlandse koloniën. Het is een dag van herdenken, bewustwording en vieren. Een dag waarop we stilstaan bij een pijnlijke geschiedenis, maar ook bij de kracht van mensen die bleven geloven in vrijheid, waardigheid en menselijkheid.
Bij binnenkomst voelde ik direct de gasvrijheid. Tyrona Rachell van de bibliotheek zei ‘neem allemaal lekkere hapjes , ze zijn home made’’. Mensen van verschillende achtergronden waren samengekomen om te luisteren, te leren en met elkaar in gesprek te gaan. Juist die ontmoeting maakt zulke bijeenkomsten zo waardevol. Want geschiedenis gaat niet alleen over vroeger. Geschiedenis leeft voort in verhalen, families en in de samenleving van vandaag.
Een belangrijk onderdeel van de avond was de inspirerende lezing van Ricardo Lemmer. Met kennis, passie en respect vertelde hij over de geschiedenis van de trans-Atlantische slavernij en over de mannen en vrouwen die zich verzetten tegen onderdrukking. Hun namen zijn misschien niet altijd bekend, maar hun moed verdient het om herinnerd te worden. Hij liet een film zien over een prachtig en indrukwekkend kunstproject in Ghana.
Terwijl ik luisterde, dacht ik aan de enorme kracht die mensen kunnen ontwikkelen wanneer hun vrijheid wordt afgenomen. Hoe zij ondanks alles bleven hopen, vechten en dromen van een betere toekomst. Het zijn verhalen die ons eraan herinneren hoe kostbaar vrijheid is en hoe belangrijk het blijft om op te komen voor gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid.
Na de lezing volgde een prachtig optreden van het Afro-Surinaamse koor Bromelia. Muziek heeft de bijzondere gave om verhalen voelbaar te maken. De zang vulde de ruimte van het atrium met emotie, trots en verbondenheid. Sommige liederen brachten ontroering, andere juist kracht en hoop. Het was meer dan een muzikaal optreden; het was een eerbetoon aan generaties die ons zijn voorgegaan.
Een bijzonder moment vond ik de opening met het traditionele plengoffer. Tijdens deze ceremonie worden voorouders en vrijheidsstrijders geëerd. Het was een ingetogen en respectvol ritueel dat uitnodigde tot bezinning. Even werd het stil. Stilte waarin ruimte was voor herinnering, dankbaarheid en respect.
Wat mij het meest bijblijft van deze avond is het besef dat herdenken niet alleen gaat over terugkijken. Het gaat ook over vooruitkijken. Over de vraag wat wij vandaag kunnen doen om elkaar beter te begrijpen, verschillen te respecteren en verbinding te zoeken.
Keti Koti laat zien dat vrijheid nooit vanzelfsprekend is. Dat verhalen verteld moeten blijven worden. En dat we juist door het verleden onder ogen te zien, samen kunnen bouwen aan een toekomst waarin iedereen zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelt.
Toen ik die avond naar huis ging, nam ik meer mee dan kennis over de geschiedenis. Ik nam ook een gevoel van verbondenheid mee. Verbondenheid met de mensen om mij heen, met de verhalen die gedeeld werden en met de overtuiging dat luisteren naar elkaar misschien wel één van de krachtigste vormen van vrijheid is.
Want pas wanneer we elkaars verhalen kennen, kunnen we elkaar werkelijk begrijpen.
Tekst en foto’s: Petra Mast
